De naweeën van de recessie zijn in 2010 niet aan Van Gansewinkel Groep voorbij gegaan. Alle onderdelen van het bedrijf werden geconfronteerd met druk op de tarieven. Door effectieve kwaliteitsprogramma’s en aantrekkende grondstofprijzen bleef de daling van de operationele resultaten beperkt. Bestuursvoorzitter Ruud Sondag: “We zijn de crisis uitgekomen met een betere kostenstructuur en een scherpere blik op de toekomst. We weten waar we naartoe willen en hoe we daar moeten komen.”

Van Gansewinkel Groep heeft de strategie in 2010 nog eens grondig onder de loep genomen. “Het was belangrijk om alle omgevingsfactoren weer eens helder op het netvlies te krijgen en te beoordelen of we nog op de goede weg zijn. De herijking heeft bevestigd dat we het juiste pad hebben gekozen. We zien het groeipotentieel in Europa, waar sprake is van verschillende stadia van ontwikkeling. Er zijn landen waar afval wordt gestort, landen waar wordt gestort en beperkt wordt verbrand en hergebruikt, en landen met een hoge mate van hergebruik, waar weinig wordt verbrand en nauwelijks wordt gestort. De landen waar Van Gansewinkel Groep actief is, zijn verspreid over deze drie stadia (zie het artikel Kansen voor groei). Dat biedt kansen.”

Groeikansen in Europa

Van Gansewinkel Groep heeft als een van de weinige afvaldienstverleners in Europa kennis en expertise in de gehele afvalketen. “Daar moeten we van profiteren”, benadrukt Sondag. “Door de grondstoffenschaarste en de groeiende aandacht voor duurzaamheid, zal steeds minder afval worden gestort of verbrand. Duurzaam hergebruik van materialen heeft de toekomst en dat is de weg die wij zijn ingeslagen. De markt evolueert en wij proberen daar actief aan bij te dragen. Onze strategie is buitengewoon kansrijk. Europa is voor ons bedrijf een groeimarkt, geen verdringingsmarkt.”

Van Gansewinkel Groep zal in 2011 concrete doelstellingen formuleren voor de middellange termijn. “Dat dwingt ons tot het maken van keuzes die direct bijdragen aan het EBITDAE-resultaat. Het begint allemaal met de klanten. Voor en met hen willen we met innovatieve, winstgevende oplossingen komen. Dat heeft de hoogste prioriteit, dat is ons bestaansrecht en onze commerciële propositie.”

Naast autonome groei wordt ook gestreefd naar groei door overnames. “We hebben een sterk trackrecord in acquisities. In 2010 hebben we onder meer de Vlaamse afvaldienstverlener Leysen overgenomen, waardoor de omzet in België met 10% toenam. We blijven om ons heen kijken naar de mogelijkheden om onze activiteiten binnen Inzameling & Services en Recycling te versterken. De afgelopen jaren hebben we vooral kleine bedrijven overgenomen, maar we kijken ook naar grote overnamekandidaten. We hebben een eigen kas die we kunnen aanspreken voor acquisities. En als die niet toereikend is, kunnen we de steun inroepen van onze aandeelhouders.”

Uitgangspositie versterkt

Van Gansewinkel Groep verlengde een aantal belangrijke, langjarige verwerkingscontracten per 2010 en 2011, maar tegen fors lagere tarieven. Om het daardoor ontstane margeverlies van ongeveer € 80 miljoen op te vangen, zijn groepsbrede kostenbesparings- en efficiencyprogramma’s ingezet. “Doel was om er structureel beter van te worden en onze uitgangspositie voor verdere groei te verstevigen. Daarin zijn we geslaagd”, zegt de bestuursvoorzitter.

De onderneming investeerde in boordcomputers, in planningssystemen en in innovatieve recyclingtechnieken. “Daarnaast hebben we fors ingezet op rendementsverbetering bij onze afvalenergiecentrales. En ondertussen hebben we geïnvesteerd in de profilering van het bedrijf en in het waarmaken van onze visie Afval Bestaat Niet. Onder moeilijke marktomstandigheden is het bedrijf intrinsiek sterker geworden. Ons kostenniveau moet eind 2011 structureel met ruim € 100 miljoen op jaarbasis zijn gereduceerd.”

Door het sluiten van de afvalenergiecentrale in Rotterdam per 1 januari 2010 en door een efficiëntere operatie zijn de tariefsconcessies binnen de Energy from Waste-activiteiten in
2010 voor een belangrijk deel gecompenseerd. De afvalenergiecentrale in Rozenburg kreeg bovendien een R1-status, waardoor Van Gansewinkel Groep ook afval uit het buitenland kan omzetten in energie. “Zo hebben we onze Energy from Waste-activiteiten getransformeerd van een probleemomgeving naar een stabiele omgeving voor de toekomst. De komende jaren zal de focus binnen Energy from Waste liggen op ontsluiting van warmte en stoom ten behoeve van omliggende bedrijven en agglomeraties.”

Ondanks en dankzij alle maatregelen, veranderingen en inspanningen nam de klant- en medewerkerstevredenheid toe en toonden de veiligheidscijfers een positieve trend. “Dat vind ik echt een prestatie van formaat”, zegt Sondag. “Het laat de enorme veerkracht van ons bedrijf zien. De schouders eronder in moeilijke tijden, dat zit echt in de genen van dit bedrijf. Met deze scores kun je vooruit, hoef je niet eerst intern te verbouwen.”

Grondstoffenschaarste als businesscase

Ondanks de moeilijke marktomstandigheden is Van Gansewinkel Groep er ook in 2010 in geslaagd om haar verhaal over de bühne te brengen.

“Wij kunnen als afvaldienstverlener en grondstoffen- en energieleverancier een bijdrage leveren aan de oplossing van vraagstukken rond grondstoffenschaarste en klimaatverandering. Met onze kennis van logistieke systemen, materialen en recycling kunnen we materiaalketens sluitend maken, zodat natuurlijke grondstoffen in het milieu kunnen blijven. Recycling leidt in vrijwel alle gevallen tot CO₂-reductie, dus zo dragen we ook bij aan de strijd tegen klimaatverandering. De wereldwijde focus op grondstoffen, schaarste en duurzaamheid sluit perfect aan op onze visie en biedt kansen voor ons bedrijf.”

‘Afval Bestaat Niet’ is niet zomaar een slogan.
Wij maken écht iets moois van afval. Grondstoffen, duurzame energie, maar ook producten. Neem Van Gansewinkel Office Paper. 100% gerecycled Cradle to Cradle-kantoorpapier, waar geen boom voor hoeft worden gekapt. Samen met onze partners Océ en Steinbeis sluiten we de cirkel. En zo zullen nog meer producten en samenwerkingsverbanden volgen. We willen meer van onze materiaalstromen koppelen aan relevante en toonaangevende producenten en marktpartijen.”

De rol van Van Gansewinkel Groep als kennispartner is volgens Sondag definitief uit de pioniersfase. “We investeren structureel in kennis. Door opleidingen en door het aantrekken van nieuwe trainees met een wetenschappelijk profiel. Maar ook met een nieuwe afdeling die zich richt op materiaalstromen, terugnamesystemen en innovatieve concepten.”

Financieringspositie verbeterd

Van Gansewinkel Groep is met haar financiers in april 2011 overeengekomen de convenanten binnen de bestaande overeenkomst te verruimen. Daarnaast hebben de aflossingsverplichtingen een langere horizon gekregen.

“De aangepaste condities geven ons de komende jaren meer financieringszekerheid en ruimte om onze strategie te kunnen uitvoeren”, zegt de bestuursvoorzitter. “Daarnaast hebben we meer tijd gecreëerd om - samen met onze aandeelhouders - zelf de timing van een volgende stap te kunnen bepalen. De raad van bestuur heeft nog altijd een voorkeur voor een beursgang, maar het klimaat moet goed zijn. Dat is tot op heden nog niet het geval.”

Ondertussen bereidt de onderneming zich gedegen voor op een exit. Sondag: “De herijking van de strategie en het formuleren van kerndoelstellingen op middellange termijn, zijn daar voorbeelden van. We hebben goed gekeken naar welke actiepunten er liggen voor een eventuele beursgang. Op veel punten voldoen we al aan de normen. Dat komt ook door de GRI A+ status die we hebben gerealiseerd. Die stelt hoge eisen aan ons rapportage- en auditproces. We sturen niet alleen op financiële, maar ook op niet-financiële indicatoren. Vandaar ook onze keuze voor integrated reporting. We geloven in een duurzame bedrijfsvoering die gebaseerd is op een goede balans tussen financiële en niet-financiële prestaties.”

Van Gansewinkel Groep ziet 2011 als het eerste jaar van groei na de crisis. Ruud Sondag: "Een belangrijk deel van de kwaliteits- en efficiencyprogramma's wordt dit jaar afgerond en de weg omhoog kan worden ingezet."